W jakich okolicznościach można odmówić składania zeznań?

Według kodeksu postępowania karnego wąska grupa osób może skorzystać przysługującego im prawa do nie składania zeznań w postępowaniu karnym. Obowiązku składania zeznań nie mają osoby z najbliższego kręgu oskarżonego, czyli np. małżonek lub małżonka, wnuki, dzieci, dziadkowie, rodzice, rodzeństwo, osoby spowinowacone z małżonkiem oskarżonego, osoba przysposobiona lub osoba będą we wspólnym pożyciu z oskarżonym.

Świadek może odmówić składania zeznań także w przypadku, gdy zeznaje w sprawie, w której jest oskarżonym o współudział w popełnieniu przestępstwa lub dysponuje zwolnieniem z obowiązku składania zeznań z powodu bliskich relacji osobistych łączących go z oskarżonym.

Zeznań można odmówić przed rozpoczęciem pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym a zeznania złożone w czasie dochodzenia lub śledztwie nie wpływają na możliwość odmowy zeznań w postępowaniu sądowym. Zeznania wcześniej złożone nie stanowią dowodu w sprawie.

W przypadku, gdy świadek zostanie wezwany do sądu nie może odmówić składania zeznań i żądać odczytania protokołu z zeznań, których udzielił podczas prowadzenia śledztwa. Świadek, któremu może wydawać całkiem bezsensowne składanie zeznań np. półtora roku po tym jak składał swoje pierwsze zeznania i były one bardziej wiarygodne z racji tego, że wszystko miał świeżo w pamięci. Jednak dla sądu ważne są okoliczności, w jakich świadek składa zeznania, ponieważ po upłynięciu jakiegoś czasu od wydarzenia świadek może inaczej interpretować wydarzenie i dostrzegać fakty, których nie dostrzegł za pierwszym razem będąc pod wpływem silnych emocji.

Joanna Walerowicz
www.gazetaprawo.net