Zachowek – czym jest i komu przysługuje?

Z prawem spadkowym kojarzymy w szczególności testament oraz spadek po zmarłej osobie. Jednak nie każdy z nas wie, czym jest zachowek, który również gra tutaj ważną rolę. Nierzadko okazuje się, że uprawnieni do spadku nie zdają sobie sprawy z istnienia zachowku, co może być początkiem poważnych problemów z jego podziałem, który może prowadzić aż do sali sądowej. Dla tych, którzy chcą dowiedzieć się więcej o zachowku, przygotowaliśmy krótki poradnik – zapraszamy do jego sprawdzenia!

Co to jest zachowek?

Zachowkiem nazywa się taką formę ochrony interesów, która dotyczy osób najbliższych spadkodawcy – ma on na celu ich zabezpieczenie finansowe niezależnie od testamentu, szczególnie w sytuacjach, gdy podział majątku jest inny niż ustawowy, co jest krzywdzące dla pozostałych osób dziedziczących. Zachowek chroni wobec tego interesy osób najbliższych pominiętych przez spadkodawcę w testamencie, ale z pewnymi zastrzeżeniami, o czym poniżej.

Kto jest uprawniony do otrzymania zachowku?

Do uzyskania zachowku uprawnione są następujące podmioty:

• zstępni – każdy kolejny potomek spadkodawcy, czyli jej dziecko, wnuk, prawnuk itp.

• rodzice spadkodawcy

• małżonek

Dodatkowo też do zachowku mają prawo uprawnieni spadkobiercy, gdy udział w spadku nie pokrywa przeznaczonego dla nich zachowku.

Jednocześnie także pojawiają się wyłączenia, które dotyczą:

• osób, które zostały uznane za niegodne

• osób, które zrzekły się dziedziczenia lub odrzuciły spadek

• osób, które zostały wydziedziczone przez spadkodawcę

• małżonków, gdy spadkodawca uzyskał rozwód z orzeczeniem o winie małżonka na podstawie artykułu 940 KC

Kto musi wypłacić zachowek?

Zachowek muszą wypłacić ci spadkobiercy, którzy są powołani do dziedziczenia, osoby, które zostały obdarowane darowizną doliczoną do spadku, a ponadto te osoby, w przypadku których spadkodawca rozporządził zapis windykacyjny.

Obowiązuje także dziedziczenie roszczenia o zapłatę zachowku, ale przechodzi ono na spadkobiercę osoby uprawnionej tylko wtedy, gdy spadkobierca ten należy do uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy. Gdy osób uprawnionych brakuje, wówczas roszczenie wygasa.

Jaka jest wysokość zachowku?

Wysokość wypłacanego zachowku zależna jest od kilku kluczowych czynników. Znajdują się wśród nich przede wszystkim następujące:

• wartość spadku

• wielkość udziału spadkowego dla danej osoby przy dziedziczeniu ustawowym

• fakt, czy uprawniona do zachowku osoba jest niezdolna do pracy

• fakt, czy uprawniony zstępny jest małoletni

W przypadku osób niezdolnych do pracy oraz małoletnich zachowek wynosi 2/3 udziału spadkowego, który zostałby przekazany przy dziedziczeniu ustawowym, natomiast dla pozostałych osób to 1/2 udziału spadkowego.

W przypadku pytań lub problemów dotyczących zachowku warto skonsultować się ze specjalistami w zakresie prawa spadkowego. Do skorzystania z usługi w Krakowie zaprasza Kancelaria Adwokacka Sylwia Bartoszuk, która posiada szerokie doświadczenie w sprawach spadkowych.